Satış (Hızlı Satış, Satış Fişi, Satış Siparişi, Satış Faturası)

Amaç ve Kimler Kullanır

Bu kılavuz, YKERP'te bir ürün/hizmet satışının uçtan uca nasıl kaydedildiğini anlatır:

• Hızlı Satış (POS) ekranından tezgah üstü/hızlı satış yapma ve ödeme (tahsilat) alma
• Satış Fişi kesme (peşin/veresiye satış kaydı, POS akışı dışında doğrudan)
• Satış Siparişi oluşturma, onaylama ve faturaya dönüştürme
• Satış Faturası kesme ve e-Fatura/e-Arşiv (e-Dönüşüm) ile GİB'e gönderme

Bu ekranlar şirketinizde aktif olan modüllere göre görünür:

• Hızlı Satış, Satış Fişleri ve Satış Siparişleri, AktifModuller claim'inizde "AracServis" (Araç Servis) değeri bulunan şirketlerde açılır (koddaki gating kontrolü budur — ekranların "Satış" başlığı altında listelenmesine rağmen çalışması için Araç Servis modülünün etkin olması gerekir).
• Satış Faturası, AktifModuller içinde "EDonusum" (e-Dönüşüm) değeri bulunan şirketlerde açılır.

Ayrıca her ekranın görünmesi için kullanıcınızın rolüne o ekrana ait menü yetkisinin (ör. Menu.HizliSatis, Menu.SatisFisi, Menu.SatisSiparis, Menu.SatisFaturasi) tanımlı olması gerekir; bu yetkiler Roller ekranından yönetilir.

Menüden Erişim

Uyarı: Satış Siparişleri ve Satınalma Siparişleri ekranları perde arkasında aynı altyapıyı paylaşır. Ayrıca eski bir "Sipariş Oluştur" (Satınalma) ekranı da ayrı olarak mevcuttur — Satınalma menüsünden erişilen link bazen bu eski ekrana, bazen bu kılavuzda anlatılan yeni sipariş ekranına gidebilir; bu kılavuz yalnızca Satış Siparişleri tarafını kapsar.

Ana Ekranlar

• Hızlı Satış (POS) — tek sayfalık kasa ekranı: solda ürün arama/barkod + stok ekstresi, sağda cari seçimi + sepet + ödeme + "İrsaliye Kes / Fatura Kes / Satış Fişi Kes" butonları.
• Satış Fişleri → Liste — kesilen fişlerin listesi, filtre ve satır işlemleri (Detay, PDF, Düzenle, Sil).
• Satış Fişleri → Form — yeni fiş oluşturma / (yalnızca taslak durumundaki fişler için) düzenleme ekranı.
• Satış Fişleri → Detay — salt okunur fiş görüntüleme + PDF alma.
• Satış Siparişleri → Liste — siparişlerin durum bazlı listesi.
• Satış Siparişleri → Form — yeni sipariş oluşturma / taslak sipariş düzenleme.
• Satış Siparişleri → Detay — sipariş detayı; onaylama, faturaya dönüştürme, PDF.
• Satış Faturaları → Liste — faturaların listesi, GİB durum kolonu, toplu durum sorgulama.
• Satış Faturaları → Yeni / Düzenle — fatura oluşturma/düzenleme formu.
• Satış Faturaları → Detay — fatura görüntüleme; onaylama, GİB'e gönderme, durum takibi, PDF, kopyalama.

Adım Adım Kullanım

1. Hızlı Satış (POS) Ekranından Satış Yapma ve Ödeme Alma

Tahsilat (nakit/kart/havale/çek ödemesi) yalnızca bu ekrandan alınır; aşağıdaki "Satış Fişi Kesme" bölümündeki klasik form ekranında ödeme adımı yoktur.

1. Sol menüden Hızlı Satış'a girin.
2. Sağ üstteki Cari alanından müşteriyi seçin (en az 2 karakter yazarak arayabilirsiniz). Müşteri sistemde kayıtlı değilse + Yeni Cari linkine tıklayıp açılan modalda Cari Adı/Ünvanı (zorunlu), Cari Tipi, Vergi No/TCKN, Vergi Dairesi ve Telefon bilgilerini girip Kaydet'e basın; cari kodu otomatik üretilir ve yeni cari doğrudan seçili gelir. Seçili carinin bilgilerini düzeltmek isterseniz Cari Düzenle linkinden aynı modalın genişletilmiş halini (adres, il, ilçe, e-posta dahil) açabilirsiniz.
3. Tarih, Şube ve Depo alanlarını kontrol edin (varsayılan şube/depo Ayarlar'dan gelir; sadece yetkili olduğunuz şube/depolar listelenir).
4. Sol paneldeki Stok Ara / Barkod kutusuna ürün adı, kodu veya barkod yazın (en az 2 karakter); açılan sonuç listesinde bir ürüne tıklarsanız o ürünün son hareketlerini (stok ekstresi) görürsünüz, sepete eklemek için sonuçtaki sepet ikonuna (tek tık = 1 adet) veya çift tıklayıp miktar girerek ekleyin. Barkod okuyucu kullanıyorsanız, kutuya odaklanıp barkodu okutup Enter'a basmak ilk eşleşen sonucu otomatik olarak 1 adet sepete ekler.
5. Ürünün muadili varsa satırda bir "muadil" ikonu görünür; tıklayınca açılan modalden muadil ürünlerden birini doğrudan sepete ekleyebilirsiniz.
6. Sağdaki Sepet tablosunda her satırın miktarını ve birim fiyatını (KDV dahil/hariç modu şirket ayarına göre başlıkta belirtilir) elle değiştirebilir, satırı çöp kutusu ikonuyla silebilirsiniz. Gerekirse İndirim kutusuna toplam indirim tutarını girin veya Hedef kutusuna varmak istediğiniz genel toplamı yazarak indirimin otomatik hesaplanmasını sağlayın.
7. Ödeme almak istiyorsanız Ödeme Ekle butonuna basıp açılan satırda Yöntem (Nakit / Kart / Havale / Çek / Diğer), Tutar ve — Nakit için Kasa, Kart/Havale/Çek için Banka Hesabı seçin. "Kalanı getir" (nokta) ikonu, genel toplamdan diğer ödeme satırlarını düşüp kalan tutarı otomatik doldurur. Ödeme eklemek zorunlu değildir; boş bırakırsanız satış veresiye (açık hesap) olarak kaydedilir.
8. Ekranın altındaki üç butondan birine basarak sepeti belgeye dönüştürün: İrsaliye Kes, Fatura Kes veya Satış Fişi Kes. Sepet boşken bu butonlar pasiftir. Fatura Kes seçilirse, cari üzerinde mükellef/vergi bilgisi eksikse sistem hata verip işlemi durdurur.
9. İşlem başarılı olursa oluşan belge numarası ekranda gösterilir ve ilgili belgenin detay sayfasına yönlendirilirsiniz.

Not: Girdiğiniz sepet/ödeme bilgileri, sayfadan ayrılsanız bile tarayıcınızda (kullanıcı ve şirket bazında) taslak olarak saklanır; ekrana tekrar girdiğinizde kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Belgeyi kestikten sonra bu taslak temizlenir.

Güvenli kayıt: Belge (irsaliye/fatura/fiş) ile aldığınız ödeme artık tek işlemde birlikte kaydedilir. Yani bir aksaklık olursa ne belge ne de ödeme yarım kalır — ikisi birden kaydedilir ya da hiçbiri kaydedilmez. Bu sayede cari borcunun ödeme olmadan açık kalması gibi tutarsızlıklar oluşmaz; hata alırsanız durumu görür ve gönül rahatlığıyla tekrar deneyebilirsiniz.

2. Satış Fişi Kesme (POS dışı, doğrudan form)

Bu yöntemle oluşturulan fiş doğrudan "Onaylandı" durumunda kaydedilir (taslak aşaması yoktur) ve kaydedilir kaydedilmez cari borcu işlenir, stoklu satırlar için stok çıkışı yapılır. Bu ekranda tahsilat/ödeme adımı bulunmaz — ödemeyi kaydetmek isterseniz Hızlı Satış ekranını kullanmanız gerekir.

1. Satış Fişleri listesine girip sağ üstteki Yeni Satış Fişi butonuna tıklayın.
2. Cari'yi seçin (zorunlu). Fiş No'yu boş bırakırsanız otomatik üretilir.
3. Tarih'i girin; cari üzerinde tanımlı vade günü varsa Vade Tarihi otomatik hesaplanır (elle de değiştirilebilir).
4. Şube, Depo (satırlarda stok seçtiyseniz depo zorunlu hale gelir), Açıklama ve Notlar alanlarını doldurun. Para Birimi alanı satış fişinde TL'ye sabittir ve değiştirilemez (perakende/hızlı satış akışı yalnız TL'dir); dövizli bir satış yapacaksanız Satış Faturası kullanın.
5. Satır grid'inde Stok kolonundan bir ürün seçin (stoksuz/serbest metin satırı için "— Serbest —" seçeneğini kullanın), Açıklama, Miktar, Birim, Birim Fiyat, İskonto % ve KDV % (0/1/10/20) girin; satır toplamı otomatik hesaplanır. Gerektiği kadar satır ekleyin, gereksiz satırı çarpı (×) ile silin.
6. Alttaki Ara Toplam / KDV Toplam / Genel Toplam alanları satırlar değiştikçe canlı güncellenir.
7. Kaydet'e basın. Vazgeçmek için İptal'e basın.
8. Kaydedilen fiş Detay ekranından görüntülenebilir; PDF butonuyla fiş çıktısı yeni sekmede açılır (dosya adı SatisFis_{FişNo}.pdf).

Listeleme ve düzenleme:

• Satış Fişleri → Liste ekranında Cari, Durum (Taslak/Onaylandı/İptal) ve Tarih aralığı ile filtreleyebilirsiniz.
• Satır işlemleri: Detay (göz ikonu, her zaman), PDF (her zaman), Düzenle (kalem ikonu — yalnızca Durum "Taslak" olan fişlerde görünür; yukarıda anlatıldığı gibi normal akışta fişler doğrudan Onaylandı kaydedildiği için bu buton pratikte nadiren görünür), Sil (çöp ikonu, onay istenir: "Satış fişi silinsin mi?").
• Bir fişi silmek, o fişin işlediği stok girişini/çıkışını, cari borcunu ve (varsa) bağlı tahsilatı geri alır.

3. Satış Siparişi Oluşturma ve Takip

Satış siparişi, henüz fatura kesilmemiş bir taahhüdü/talebi kaydetmek ve zamanı geldiğinde faturaya dönüştürmek için kullanılır.

1. Satış Siparişleri listesine girin, Yeni Sipariş (Form ekranı) butonuna tıklayın.
2. Cari, Sipariş No (boşsa otomatik), Tarih (vade tarihi carinin vade gününe göre otomatik hesaplanır), Para Birimi, Şube (stok rezervasyonu için gereklidir), Depo, Açıklama, Notlar alanlarını doldurun.
3. Şirket ayarında stok rezervasyonu özelliği açıksa formda "Onayda stok rezervasyonu yap" onay kutusu görünür. İşaretlerseniz, sipariş onaylandığında seçtiğiniz şube/depodan stok fiziksel olarak düşmeden yalnızca kullanılabilir miktardan rezerve edilir.
4. Satış Fişi formundaki ile aynı yapıda satır grid'ini doldurun (Stok, Açıklama, Miktar, Birim, Birim Fiyat, İskonto %, KDV %).
5. Kaydet'e basın; sipariş Taslak durumunda oluşturulur.
6. Sipariş Taslak durumdayken Düzenle ile değiştirilebilir veya Sil ile silinebilir.
7. Siparişi onaylamak için Detay ekranındaki Onayla butonuna basın; onay penceresinde "Sipariş onaylansın mı? Onaylanan sipariş artık düzenlenemez. Rezerve sistemi açıksa stok rezervasyonu yapılır." uyarısı görünür. Onaylandıktan sonra durum Onaylandı'ya geçer ve sipariş artık düzenlenemez (yalnızca Onaylandı/Taslak durumundayken silinebilir).
8. Sipariş Detay sayfasında her satır için Faturalanan ve Kalan miktar kolonları görünür; bu, siparişin parça parça faturalanabildiğini (kısmi faturalama) gösterir.
9. PDF butonuyla sipariş çıktısı alınabilir (dosya adı Siparis_{SiparişNo}.pdf).

Durum akışı ve renk kodları: Taslak (gri) → Onaylandı (mavi) → gerekirse Kısmi Faturalandı (turuncu) → Faturalandı (yeşil); herhangi bir aşamada İptal (siyah) edilebilir.

4. Satış Siparişini Faturaya Dönüştürme

1. Durumu Onaylandı veya Kısmi Faturalandı olan bir siparişin Detay sayfasına girin.
2. Faturaya Dönüştür butonuna tıklayın.
3. İşlem tamamlanınca doğrudan oluşan Satış Faturası'nın Detay sayfasına yönlendirilirsiniz; buradan faturayı gözden geçirip aşağıdaki "Satış Faturası Kesme" adımlarındaki gibi onaylayıp GİB'e gönderebilirsiniz.

5. Satış Faturası Kesme (manuel)

1. Satış Faturaları listesine girin, Yeni Fatura butonuna tıklayın.
2. Cari'yi seçin; sistemde yoksa formdaki + Yeni Cari (Hızlı) modalından hızlıca oluşturabilirsiniz.
3. Fatura No (boşsa otomatik), Tarih, Vade Tarihi, Senaryo (TEMELFATURA/TİCARİFATURA/EARSIVFATURA) alanlarını girin — ancak senaryo seçiminiz, carinin e-Fatura mükellefi olup olmadığına göre sunucu tarafında otomatik düzeltilir (bkz. aşağıdaki "e-Fatura/e-Arşiv" bölümü).
4. Fatura Tipi dropdown'ından seçim yapın: yalnızca SATIŞ, İADE, TEVKİFAT ve İSTİSNA seçilebilir durumdadır; listedeki diğer seçenekler "(yakında)" etiketiyle pasif gösterilir.
5. Şube ve Depo alanları zorunludur (stok çıkışının hangi depodan yapılacağını belirler).
6. Açıklama girin; Notlar alanına yazdığınız metin GİB'e gitmez, yalnızca dahili kayıt amaçlıdır.
7. Satır grid'inde Stok seçin (yeni bir ürünü kaydetmeden hızlıca eklemek için satırdaki Yeni Stok (Hızlı) modalını kullanabilirsiniz), Açıklama, Miktar, Birim, Birim Fiyat, İskonto %, KDV % girin. Seçtiğiniz Fatura Tipine göre ek kolonlar açılır:
   • İADE: fatura başında en az bir orijinal fatura referansı (16 haneli fatura no + tarih) girmeniz zorunludur.
   • TEVKİFAT: en az bir satırda tevkifat kodu seçilmelidir.
   • İSTİSNA: her satırda bir istisna kodu seçilmeli ve o satırın KDV oranı %0 olmalıdır.
8. Kaydet'e basın; fatura her zaman Taslak durumunda oluşturulur — bu aşamada henüz cari borcu işlenmez, stok çıkışı yapılmaz (bunlar faturayı onayladığınızda gerçekleşir).
9. Taslak faturayı Düzenle ile değiştirebilir, gerekirse Silebilirsiniz.

Dövizli fatura (Para Birimi + Kur): Fatura başındaki Para Birimi alanından TRY dışında bir döviz (ör. USD, EUR) seçerseniz bir Kur alanı açılır. Sistem, fatura tarihinin TCMB kurunu otomatik doldurur (yanında "TCMB" rozeti görünür); kuru elle değiştirebilirsiniz, elle girdiğinizde değeriniz korunur. Fatura tarihini değiştirirseniz (kuru elle girmediyseniz) kur o tarihe göre yeniden getirilir. TL (TRY) seçiliyken kur alanı görünmez ve kur her zaman 1'dir. Fatura kendi para biriminde saklanır; defterinize TL karşılığı (genel toplam × kur) işlenir. O tarihe ait TCMB kuru yoksa ve siz de elle girmezseniz "Bu tarihe ait TCMB kuru bulunamadı — kuru elle girin, yoksa fatura kaydedilemez" uyarısı çıkar ve dövizli fatura kaydedilemez. Faturanın Detay ekranında para birimi, kur ("1 USD = … ₺") ve TL karşılığı ayrıca gösterilir.

Hızlı oluşturma yolları: Bir servis/bakım/arıza kaydından da doğrudan fatura başlatılabilir (kayıttaki satırlar otomatik faturaya taşınır); mevcut bir faturayı Kopyala ile yeni bir Taslak fatura olarak çoğaltabilirsiniz.

6. Faturayı Onaylama ve e-Fatura/e-Arşiv Gönderimi

1. Taslak faturanın Detay sayfasında Onayla butonuna basın; "...Onaylandıktan sonra düzenlenemez" uyarısını onaylayın. Bu adımda fatura için UBL XML oluşturulur, cari borcu işlenir ve (İADE değilse) stok çıkışı yapılır — İADE faturasında ise stok tekrar girişe alınır ve cari borç kaydı oluşturulmaz (alacak dekontu mantığı).
2. Onaylandı durumundaki fatura Detay sayfasında Önizle ile HTML önizlemesini, Taslak PDF ile kontrol amaçlı taslak çıktısını görebilirsiniz.
3. GİB'e göndermek için GİB'e Gönder butonuna basın; açılan pencerede Fatura No, Alıcı, VKN/TCKN, Senaryo, Genel Toplam ve aktif gönderim adresi (endpoint) özetlenir. Pencerede sistem TEST MODU veya ⚠ CANLI ORTAM olduğunu açıkça belirtir. Göndermeden önce "Bu fatura kontrolden geçti, gönderebilirsiniz." kutucuğunu işaretlemeniz gerekir; ardından "TEST'e Gönder" veya "GİB'e Gönder (CANLI)" butonu aktif olur.
4. Gönderim sonrası fatura Gönderildi durumuna geçer; bu durumdaki fatura üzerinde Durum Yenile butonuyla GİB tarafındaki son durumu sorgulayabilirsiniz.
5. GİB tarafından Reddedildiyse fatura üzerinde Tekrar Gönderilecek butonu görünür; bu, faturayı düzeltebilmeniz için Taslak durumuna geri alır.
6. Onaylanmış ama henüz gönderilmemiş bir faturayı Onayı Kaldır ile tekrar Taslak durumuna çekebilirsiniz (üretilen UBL XML silinir).
7. Fatura Gönderildi durumuna geçtikten sonra Sil butonu kaybolur (silinemez).

Mükellef tespiti: Sistem, seçtiğiniz carinin "e-Fatura mükellefi" bilgisine göre otomatik olarak e-Fatura (Temel/Ticari Fatura) ya da e-Arşiv Fatura senaryosunu uygular; siz farklı bir senaryo seçseniz de kayıt anında bu bilgiye göre normalize edilir. Fatura Detay sayfasında "E-Fatura Mük.: Evet / Hayır (E-Arşiv)" ibaresiyle görürsünüz.

7. İade Faturası Kesme

Sistemde tek tıkla "iptal faturası" oluşturma yoktur; iade işlemi ayrı bir fatura tipi olarak yapılır.

1. Yeni Fatura ekranını açın (veya iade edilecek faturayı Kopyalayın).
2. Fatura Tipi olarak İADE'yi seçin.
3. İade ettiğiniz orijinal fatura(lar)ın 16 haneli fatura numarasını ve tarihini referans olarak girin.
4. İade edilen ürün satırlarını girip Kaydet/Onayla/Gönder adımlarını normal fatura akışıyla aynı şekilde tamamlayın. Onaylandığında stok tekrar girişe alınır ve carinin borcu artırılmaz (alacak yönünde işler).

Alan Açıklamaları

Hızlı Satış (POS) Ekranı

Satış Fişi Formu

Satış Siparişi Formu

Satış Fişi formundaki alanlara ek olarak:

Satış Faturası Formu