Bütçe (İK Bütçe, Cost Bütçe)

Amaç ve Kimler Kullanır

Bu kılavuz, YKERP'in Bütçe bölümündeki iki ekranı kapsar:

• İK Bütçe: yıllık personel/insan kaynakları bütçesi hazırlama; şube ve görev bazlı kişi sayısı, kişi başı net/brüt maaş girilir, sistem SGK/vergi parametrelerine göre kıst gün, brüt-net dönüşüm, SGK teşviki ve toplam işveren maliyetini otomatik hesaplar; sonuç PDF olarak alınabilir.
• Cost Bütçe: depo/dönem bazlı maliyet (gider) bütçesi hazırlama; stok kartları üzerinden bütçelenen miktar/fiyat/döviz girilir, sistem TCMB döviz kurlarını kullanarak TL karşılığını hesaplar; ardından gerçekleşen stok çıkışlarıyla karşılaştırmalı sapma raporu üretir.

Her iki ekran da yalnızca Quality (Kalite) modülü aktif olan şirketlerde görünür; bu şart süper admin dahil herkes için geçerlidir. Ayrıca kullanıcınızda ilgili menü yetkisi (İK Bütçe veya Cost Bütçe) tanımlı olmalıdır.

Menüden Erişim

Sol menüde Bütçe bölümü, yalnızca Kalite modülü aktifse ve size en az bir bütçe menü yetkisi tanımlıysa görünür:

• İK alt başlığı
• Cost alt başlığı

Bu iki alt başlık, kendi menü yetkinize göre bağımsız olarak gösterilir/gizlenir; yalnızca birine yetkiniz varsa diğerini menüde görmezsiniz.

Ana Ekranlar

Adım Adım Kullanım

1. Yeni İK Bütçesi Oluşturma

1. Bütçe > İK menüsüne girin, listede Yeni Bütçe butonuna tıklayın.
2. Yıl'ı girin (varsayılan olarak içinde bulunduğunuz yıl gelir, 2000-2100 aralığında olmalı).
3. Ad alanına bütçeye bir isim verin (ör. "2026 İK Bütçesi").
4. Senaryo'yu seçin: Boş / Baz / İyimser / Kötümser (serbest metin alanı, farklı senaryoları karşılaştırmak için kullanılır).
5. Durum'u seçin: yeni bütçelerde varsayılan Taslak'tır; isterseniz Onaylandı veya Arşiv seçebilirsiniz. Bu alan yalnızca bilgi amaçlıdır — herhangi bir durumda bütçe yine de düzenlenebilir/silinebilir, ayrı bir onay iş akışı yoktur.
6. Teşvikli SGK dropdown'ından bütçenin genelinde SGK teşviki uygulanıp uygulanmayacağını (Evet/Hayır) seçin.
7. Maaş Giriş Tipi'ni seçin: Net veya Brüt. Bu seçim, aşağıdaki satırlara gireceğiniz kişi başı maaş tutarlarının net mi brüt mü olduğunu belirler; bir düzenlemede bu değeri değiştirirseniz sistem onay ister çünkü tüm ayların hesabı yeniden yorumlanacaktır.
8. Satır Ekle butonuna basarak en az bir satır oluşturun. Her satırda:
   • Şube ve/veya Görev seçin (en az biri dolu olmalı; "Tümü" seçeneği de vardır),
   • Teşvik tipini seçin: Bütçe geneli / İndirimsiz %21,75 / 5 Puan İmalat %16,75 / 2 Puan İmalat Dışı %19,75 / Serbest %. "Serbest %" seçerseniz yanında açılan orana kendi yüzdenizi girmeniz zorunludur.
   • İsterseniz Açıklama yazın.
9. Her satırda 12 ay (Ocak-Aralık) için o ay geçerli olan Kişi Sayısı ve kişi başı Net/Brüt Maaş tutarını girin. Ocak ayını doldurduktan sonra "Ocak → tümü kopyala" butonuna basarak aynı değerleri tüm yıla hızlıca yayabilirsiniz.
10. Bir ayda kişi sayısını bir önceki aya göre artırırsanız, o kadar personelin işe giriş tarihini; azaltırsanız o kadar personelin işten çıkış tarihini girmeniz istenir. Bunun için ilgili ay hücresinin yanındaki takvim ikonuna tıklayın, açılan pencerede tarihleri tek tek girin veya "Tümü ay başı/sonu (tam ay)" hızlı doldur butonunu kullanın. Hücre rengi bu durumu gösterir: gri (değişiklik yok), yeşil (tarihler tam), turuncu/kırmızı (eksik tarih var).
11. Gerekirse Satır Ekle ile yeni şube/görev satırları ekleyin, gereksiz satırı Satırı Sil ile kaldırın.
12. Tüm satırlar ve giriş/çıkış tarihleri tamamlandıktan sonra Kaydet butonuna basın. Eksik/uyumsuz giriş-çıkış tarihi varsa sistem kaydetmeden önce satır/ay bazında hata gösterir.

Ekranın üstünde, seçtiğiniz yıl için SGK/vergi parametresi tanımlı değilse sarı bir uyarı çıkar: bu durumda hesaplar sıfır kesinti ile yapılır (net=brüt=maliyet); doğru sonuç için süper admin'in önce Parametreler ekranından ilgili yılı tanımlaması gerekir.

2. İK Bütçesini Düzenleme / Silme

1. Liste ekranında ilgili satırın Düzenle butonuna tıklayın; form aynı şekilde açılır, alanları güncelleyip Kaydet'e basın.
2. Kaydetme sırasında, kaydedilmiş satır ve aylık veriler silinip formda girdiğiniz veriyle yeniden yazılır (tüm satırlar tek işlemde güncellenir).
3. Silmek için Liste ekranında Sil butonuna basın; çıkan onay penceresinde bütçenin adını göreceksiniz, onaylarsanız bütçe kalıcı olarak silinir (soft delete değildir).
4. Şube bazlı yetkiniz varsa (yalnızca belirli depolara/şubelere erişiminiz varsa): yetkiniz olmayan bir şubeye ait satır ekleyemez, güncelleyemez veya silemezsiniz; bütçenin tamamını silmeye çalıştığınızda yetkiniz dışında bir şubeye ait satır varsa, veri kaybını önlemek için silme işleminin tamamı reddedilir.

3. İK Bütçesi Detayını ve Sonuçlarını Görüntüleme

1. Liste ekranında ilgili bütçenin Detay butonuna tıklayın.
2. Üstte bütçenin genel bilgileri (Yıl, Ad, Senaryo, Teşvikli SGK, Maaş Giriş Tipi, Durum, Kayıt Tarihi) görünür.
3. Alttaki tabloda her satır × ay için hesaplanmış Kişi Sayısı (kıst günü varsa yanında "N g" turuncu rozeti), Net, Brüt ve (kalın yazıyla) İşveren Maliyeti değerleri gösterilir.
4. Tablonun altında aylık toplam satırı ve genel yıllık toplam yer alır.
5. Buradan Düzenle, PDF (Yatay) veya Listeye Dön butonlarına geçebilirsiniz.

4. İK Bütçesi PDF Çıktısı Alma

1. Detay ekranında veya Liste'de ilgili bütçenin PDF butonuna tıklayın.
2. Sistem, Detay ekranındakiyle birebir aynı satır × ay tablosunu (şube, görev, teşvik etiketi, aylık kişi/prim günü, net, brüt, maliyet, yıllık toplam) içeren A4 yatay bir PDF üretir; başlıkta şirket adı, "İnsan Kaynakları Bütçesi" ibaresi, bütçe adı/yılı/senaryosu ve basım tarihi yer alır. Kıst gün içeren aylar varsa altına açıklayıcı bir not eklenir.
3. PDF, tarayıcınızda yeni sekmede açılır veya indirilir.

5. SGK/Vergi Parametrelerini Tanımlama (Süper Admin)

1. İK Bütçe Liste ekranından (veya Detay/Form üzerindeki uyarı linkinden) Parametreler ekranına girin.
2. Üstteki Yıl dropdown'ından parametrelerini yöneteceğiniz yılı seçin.
3. Parametreler kendi türlerine göre gruplanmış olarak listelenir: SGK İşçi Payı, SGK İşveren Payı, İşsizlik Sigortası, Damga Vergisi, Gelir Vergisi Dilimleri, Asgari Ücret, SGK Prim Tabanı/Tavanı, Gelir/Damga Vergisi İstisnası.
4. Her satırda Oran (0-1 arası, 6 ondalık basamağa kadar), Tutar (TL), Dilim Eşiği (boş bırakılırsa sınırsız kabul edilir) ve Aktif kutucuğunu düzenleyebilirsiniz.
5. Gelir Vergisi Dilimi türündeki satırlar pasifleştirilemez (kilit ikonu ile gösterilir); bir dilimi kapatmak artan oranlı vergi hesabını bozacağı için sistem bunu engeller.
6. Seçtiğiniz yılda hiç parametre yoksa, ekranda bir uyarı ile birlikte "Kaynak Yıl → Hedef Yıl Kopyala" formu görünür; bir önceki (veya başka bir) yıldaki aktif parametreleri seçtiğiniz yıla tek tıkla kopyalayabilirsiniz. Bu kopyalama işlemi, aynı yıl için tekrar çalıştırılsa bile mevcut kayıtları çoğaltmaz.
7. Değişiklikleri kaydetmek için sayfadaki Kaydet butonuna basın.

Önemli uyarı: Sistemde önceden yüklenmiş 2026 yılı SGK/vergi parametreleri, çoğunlukla 2025 verisiyle işaretlenmiş ve "2026 teyit bekliyor" notu taşımaktadır. Yeni yılın bütçesini hazırlamadan önce bu ekrandan güncel oran/tutarları teyit edin veya güncelleyin; aksi halde hesaplamalar eski yıl parametreleriyle yapılır.

6. Yeni Cost Bütçe Dönemi Açma

1. Bütçe > Cost menüsüne girin, listede Yeni Dönem (veya benzer) butonuna tıklayın.
2. Yıl'ı ve Ay'ı (1-12, Türkçe ad) seçin.
3. Depo'yu seçin; yalnızca sizin yetkili olduğunuz depolar listede görünür.
4. İsterseniz Dönem Adı ve Açıklama yazın.
5. Kişi Sayısı alanına o dönem için raporlarda kişi başı hesaplamada bölen olarak kullanılacak değeri girin.
6. Varsayılan Para Birimi'ni seçin; Giriş ekranında bir satıra özel para birimi seçilmezse bu değer kullanılır.
7. Durum'u seçin (Taslak/Onaylandı/Arşiv — yalnızca bilgi amaçlıdır, iş akışı zorlaması yoktur).
8. Kaydet'e basın. Aynı Yıl/Ay/Depo kombinasyonu için zaten bir dönem varsa "Bu yıl/ay/depo için zaten bir dönem var." hatası alırsınız.

7. Cost Bütçe Satırlarını Girme (Giriş Ekranı)

1. Liste ekranında ilgili dönemin Giriş butonuna tıklayın; Giriş ekranı açılır.
2. Üstte dönem özeti (Yıl/Ay, Depo, Kişi Sayısı, Durum) salt okunur olarak görünür.
3. Kategori 1/2/3 ve Ara (kod/ad) filtreleriyle listeyi daraltıp Getir butonuna basarak stok listesini yükleyin. Kaydetmediğiniz değişiklikleriniz varken filtre değiştirirseniz sistem sizi uyarır.
4. Her stok satırında: Kod, Ad, Birim, Kategori, salt okunur Son Alış fiyatı, düzenlenebilir Para Birimi, Fiyat, Miktar (bütçelenen miktar), Kur ve Tutar alanları bulunur.
   • Para Birimi TL seçiliyse Kur alanı 1'e sabitlenir ve düzenlenemez.
   • Döviz seçerseniz Kur alanı açılır ve TCMB'nin güncel satış kuruyla otomatik doldurulur; isterseniz elle değiştirebilirsiniz.
   • Tutar, normalde Miktar × Fiyat olarak otomatik hesaplanır; siz elle bir tutar girip değiştirirseniz sistem bunu "manuel" olarak işaretler ve o satırda otomatik hesaplamayı durdurur.
   • Sağ tarafta salt okunur Tutar TL (Tutar × Kur) görünür.
5. Birden çok satıra aynı anda zam/iskonto uygulamak için üstteki "Artış/İskonto (%)" kutusuna bir yüzde girip "Tümüne Uygula" butonuna basın; bu, o an ekranda görünen (filtrelenmiş) satırların fiyatını Son Alış fiyatı üzerinden günceller, ancak elle Tutar girdiğiniz satırlara dokunmaz.
6. Tüm girişleri tamamladıktan sonra Kaydet butonuna basın.
7. Bir satırda Miktar ve Tutar'ı sıfırlarsanız ve kaydederseniz, o satır bütçeden tamamen kaldırılır (silinir).

Not: Filtrelenmemiş toplam stok sayısı 1000'i aşıyorsa ekranda "İlk 1000 ürün gösteriliyor" uyarısı çıkar; daha önce bütçeye eklediğiniz satırlar bu sınırdan bağımsız olarak her zaman görünür.

8. Cost Bütçe Satırlarını Excel ile Toplu Girme

1. Giriş ekranında Excel İndir butonuna basarak mevcut (filtrelenmiş) veriyi .xlsx olarak indirebilir, veya Excel'den Aktar penceresinde Örnek Şablon İndir ile boş bir şablon alabilirsiniz.
2. Şablonda Stok Kodu zorunlu sütundur; Bütçe Miktarı, Para Birimi, Fiyat, Kur, Tutar sütunları opsiyoneldir.
3. Dosyayı doldurup Excel'den Aktar penceresinden yükleyin.
4. Sistem her satırı işler: Para Birimi TL ise Kur'u 1'e sabitler; döviz ise ve Kur boş bırakılmışsa, o günün TCMB satış kurunu otomatik çeker. Tutar, Miktar × Fiyat'tan farklıysa (ufak yuvarlama toleransı dışında) satır "manuel tutar" olarak işaretlenir.
5. İşlem bitince "Eklenen: X, Güncellenen: Y, Hatalı: Z" özeti ve ilk 10 hatanın detayı gösterilir; parse edilemeyen (geçersiz) değerler yalnızca o satırı etkiler, diğer satırlar normal işlenir.

9. Cost Bütçe Raporu (Bütçe vs Gerçekleşen) Alma

1. Liste ekranında ilgili dönemin Rapor butonuna tıklayın.
2. Üstteki özet kartlarda Kişi Sayısı, Toplam Bütçe (TL), Toplam Gerçekleşen (TL) ve Genel Sapma % (aşımda kırmızı, altında yeşil) görünür.
3. Alt tabloda her stok için Bütçe Miktarı, Gerçekleşen Miktar, Miktar Sapma %, Bütçe TL, Gerçekleşen TL, Tutar Sapma %, kişi başı Bütçe ve kişi başı Gerçekleşen değerleri listelenir.
4. Gerçekleşen tutar, o dönemin ayına ve deposuna ait manuel çıkış ve fire/zayi stok hareketlerinin toplamından hesaplanır.
5. Raporu Excel olarak indirmek için Excel İndir butonuna basın.

10. İK Bütçe Satırlarını Excel ile Toplu Girme

Çok sayıda şube/görev satırı olan bütçeleri ekranda tek tek girmek yerine Excel'de hazırlayıp topluca aktarabilirsiniz.

1. Yeni Bütçe veya Bütçe Düzenle ekranında, Bütçe Satırları başlığının sağındaki Örnek Şablon butonuna basın. İnen dosya (IKButce_Ornek_Sablon.xlsx) nasıl doldurulacağını gösteren dolu örnek satırlar içerir.
   • Şablonun 1. satırı turuncu uyarı bandıdır, 2. satırı kolon başlıklarıdır, 3-4. satırları sarı zeminli örnek satırlardır.
   • Sarı örnek satırları kendi verinizle değiştirin ya da silin — silmezseniz bütçeye gerçek satır olarak aktarılırlar.
   • Her kolon başlığında (kırmızı üçgenli hücreler) o kolonun doldurma kuralını anlatan bir not vardır; fareyle üzerine gelince görünür.
   • Şablon, ekrandaki Yıl ve Maaş Giriş Tipi seçimlerinize göre üretilir: örnek tarih bütçe yılından gelir, maaş kolonlarının Net mi Brüt mü olduğu başlık notunda yazar.
2. Dosyayı doldururken:
   • Şube: tanımlı bir şube adı yazın; şube ayrımı olmayan (bütçe geneli) satır için Tümü yazın ya da boş bırakın.
   • Görev: tanımlı bir görev adı yazın; görevsiz satır için - yazın ya da boş bırakın.
   • Teşvik: hücredeki açılır listeden seçin (İndirimsiz, 5 Puan İmalat, 2 Puan İm.Dışı); farklı bir oran için Serbest %21,75 biçiminde elle yazabilirsiniz. Boş bırakırsanız bütçe genelindeki Teşvikli SGK ayarı uygulanır.
   • Kişi: o ay çalışan kişi sayısı; tam sayı olmalıdır. Bir önceki aya göre artış işe giriş, azalış işten çıkış olarak yorumlanır.
   • Maaş: kişi başı aylık maaş (kadronun toplamı değil).
   • Tarih: kişi sayısının değiştiği aydaki hareket tarihi, gg.aa.yyyy biçiminde. Boş bırakırsanız tam ay varsayılır (girişte ayın 1'i, çıkışta ayın son günü).
   • Kolon sırasını değiştirebilirsiniz, ancak başlık adlarını değiştirmeyin/silmeyin. Bir seferde en fazla 500 veri satırı aktarılabilir.
3. Dosyayı Excel'den Aktar butonuyla yükleyin. Sistem satırları okur ve kaydetmeden önce bir önizleme gösterir: kaç satır okundu, tanımlı olmayan hangi şube/görev adları yeni tanım olarak açılacak ve tarih verilmediği için tam ay varsayılan kaç hücre var.
4. Önizlemeyi onaylarsanız satırlar forma yüklenir; tarih girilmemiş (tam ay varsayılan) hücreler sarı çerçeveyle işaretlenir. Değişiklikler ancak Kaydet dediğinizde bütçeye işlenir.
5. Kayıtlı bir bütçenin mevcut satırlarını Excel'e almak için Excel'e Al butonunu kullanın; indirilen dosya aynı biçimdedir, düzenleyip geri yükleyebilirsiniz.

Alan Açıklamaları

İK Bütçe Formu (üst bilgiler)

İK Bütçe Satırı (her şube/görev × 12 ay)

Cost Bütçe Dönem Formu

Cost Bütçe Giriş satırı